شما اینجا هستید
اجتماعی » آیین های ماه رمضان در چهارمحال و بختیاری

مردم چهارمحال و بختیاری یکی دو روز پیش از حلول ماه مبارک رمضان برای استقبال از ماه بندگی خدا آماده می شوند.
به گزارش چهارمحال آنلاین به نقل از ایرنا، بیشتر خانواده ها در این استان در آستانه ماه مبارک رمضان اقدام به خرید ارزاق مورد نیاز خود از جمله برنج ، گوشت ، مرغ و حبوبات می کنند و عده ای نیز برای افطاری دادن در این ایام بیشتر از دیگران خرید می کنند.
برخی از خانواده ها نیز برای استقبال از ماه رمضان اقدام خانه تکانی می کنند و یا در مساجد محل خود آیین غبارروبی را انجام می دهند.
چاووش خوانی سحری ، آیین سنتی کاکولی پژان و حنا بران شب بیست و هفتم از سنت های ماه مبارک رمضان در این استان بوده است.
**
آیین سنتی چاووش خوانی سحرگاهی
هنوز در برخی از مناطق روستایی بخصوص در شهرستان کیار ، یکی دو نفر در سحرگاهان ماه مبارک رمضان اقدام به چاووش خوانی می کنند.
مراسم چاووش خوانی یکی از سنت های مردم چهارمحال و بختیاری است که با آغاز ماه مبارک رمضان آغاز می شود و نهایت آن سحرخوانی و اذان های حلقومی است که در برخی از نقاط این استان در سحرگاهان ماه مبارک رمضان وجود دارد.
این سنت دیرینه اکنون در برخی مناطق رو به فراموشی است و رادیو و تلویزیون جای چاووش خوانان را گرفته است، مردان و زنان در سحرگاهان، اینک با بانگ اذان مساجد و رسانه های شنیداری و دیداری برای روزه داری و اقامه نماز، قیام می کنند.
بیش از این که بلندگو در مساجد باب شود، برخی از مردم با کوبیدن برطبل، نواختن بوق، زدن درب خانه مردم و به صدا درآوردن جرس ها آمدن سحرگاه رمضان را نوید می دادند.
چاووش خوانان همچنین مردم را برای رفتن به زیارت اماکن مقدس و متبرکه با خواندن آیاتی از قرآن و شعر نوید می دادند.
پیشتر ، در نخستین سحرگاه ماه مبارک رمضان مردم از شب تا ظهر بیدار می ماندند و با برگزاری آیین های معنوی و تطهیر و پوشیدن لباس نو و رنگین، به استقبال ماه مبارک رمضان می رفتند و روز نخستین ماه رمضان کسب و کار تعطیل بود.
این آیین هنوز در برخی از شهرهای این استان و شهرهای مختلف جهان اسلام به صورت کمرنگ تداوم دارد و مردم در نخستین سحرگاه روز اول رمضان تا صبح بیدار می ماندند و خود را برای آغاز این ماه آماده می کنند.
چاووش خوانان، افرادی متدین و مومن بودند و از بین افراد صالح ضمیر و مسجدنشین انتخاب می شدند و در آخرین سحرگاه ماه مبارک رمضان نیز مردم به آنها عیدی و فطریه پرداخت می کردند.
****
سنت پخت نان کاکولی
یکی از این سنت های دیرین که هر ساله در آستانه پایان ماه مبارک رمضان انجام می شود،پخت نان ˈ گردک ˈ یا کاکولی در ماه رمضان است.
مردم چهارمحال و بختیاری بر اساس یک سنت دیرین، همزمان با فرارسیدن روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان، طی یک آیین خاص اقدام به پخت نوعی نان شیرین و کلوچه شکل با نام محلی ˈ کاکولی ˈ می کنند.
نان کاکولی با مخلوط آرد، شکر، شیر، شیره انگور، تخم مرغ، گل رنگ، خشخاش وخشکبارهای افزودنی پخته می شود.
زنانی که برای پخت نان کاکولی گردهم جمع شده اند، هر کدام کف دست خود را آرام روی خمیر چانه اول برای تبرک با ذکر دعا می گذارند و آن را پهن می کنند، تا نان اول توسط یک خانم و بانوی ˈ سیدهˈ و مشهور به مومنه بر تنور کوبیده شود.
هنگامی که نان ها آماده شد، زنان آن را به عنوان نذر برای همسایه ها به تعداد مشخص می برند و به اصطلاح ˈ کاکولی را برای افطار در بین در و همسایه پخش می کنند ˈ.
مردم چهارمحال و بختیاری پخت این نان را در روز 27 ماه مبارک رمضان که از گذشته تاکنون ˈ روز قصاص ابن ملجم قاتل امام اول شیعیان امیرالمومنین علی (ع) ˈ می دانند، انجام داده و با پخش نان کاکولی این روز را جشن می گیرند و بدین ترتیب ارادت خود را به ائمه اطهار(ع) نشان می دهند.
****
سنت حنا بران ماه رمضان
یکی دیگر از این سنت ها که در بین برخی از خانواده های مردم چهارمحال و بختیاری مرسوم بوده ،رسم ˈحنا بران ˈ بوده است.
برخی از خانواده ها ،همزمان با عصرگاه بیست و هفتمین روز ماه مبارک رمضان آیین سنتی و دیرینه حنا بران در چهارمحال وبختیاری را برگزار می کنند.
زنان روزه دار و مومن شهرکرد از نیمه ظهر بیست و هفتم ماه مبارک رمضان با حضور در امامزادگان حلیمه و حکیمه خاتون اقدام به برگزاری آیین دیرینه حنا بران می کنند.
زنان برخی از نقاط چهارمحال وبختیاری پس از اقامه نماز صبح، به امامزاده می آیند و حنا را تا عصر کنار ضریح امامزاده حلیمه و حکمیه نگهداری می کنند.
آیین حنا بران در عصرگاه روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان قدمتی تاریخی دارد.
آیین حنا بران در نزد بانوان این استان بهˈ حنای مراد ˈ و ˈحنای اولادˈ تقسیم می شود و در آیین حنابران زنان ظرف حنا را در صحن امامزاده می چرخانند و هر کدام از آنها یک قاشق از محتوای حنای خشک را از ظرفی دیگر در ظرف خود می ریزند ، و از ظرف حنای خود نیز قاشقی به زنان دیگر هدیه می دهند.
ˈ***
یکی از پژوهشگران مردمشناسی در چهارمحال و بختیاری می گوید:
اکنون آیین چاووش خوانی در بسیاری از روستا یا شهرها برگزار نمی شود و فقط در یکی دو روستا این آیین اجرا می شود.
مهرزاد مومن زاده در گفت وگو با ایرنا افزود: در این بین آیین سنتی کاکولی پزان همچنان در بیشتر نقاط استان برگزار می شود و حتی پخت این نان در ماه مبارک رمضان در سالهای اخیر به صورت نیمه سنتی در آمده است.
علاوه بر این سنت ها ، در چهارمحال و بختیاری در بیشتر مساجد یا خانه ها مراسم جزء خوانی قرآن کریم به صورت دوره ای و محفلی برگزار می شود.

برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری چهارمحال آنلاین | خبرگزاری استان چهارمحال و بختیاری