شما اینجا هستید
یادداشت » عوامل موثر در موفقیت شوراها

موفقیت شوراهای اسلامی در هریک از شهرهای کشور می‌تواند آثار مثبت و تاثیرگذاری در زندگی مردم آن شهر داشته و زمینه بهبود محیط اجتماعی را فراهم سازد.عوامل متعددی در کسب موفقیت شوراها دخیل هستند که در این مجال به بررسی برخی از آنها می‌پردازیم.
نخستین شرط موفقیت برای شورای اسلامی یک شهر، تفاهم و همدلى اعضای آن با داشتن تجربه کافی و تخصص‌های متنوع است که اگر این حس همکاری برای رسیدن به هدف مشترک در عمل وجود نداشته باشد، موفقیت شورا تقریبا ناممکن خواهد بود از همین رو، مناقشات سیاسى و جناحى و تعلقات گروهی نباید در شوراهای اسلامی ظهور و بروز داشته باشد.
دومین گام برای موفقیت شوراهای اسلامی، داشتن ارتباط دائمی و تنگاتنگ با مردم است. شوراهای اسلامی از مظاهر مشارکت مردمى بوده و براى تسهیل امور مردم به وجود آمده‌اند و طبیعی است که هرچه ارتباط اعضای شوراها با مردم بیشتر باشد اطلاع از مشکلات آنان سریع‌تر و ملموس‌تر بوده و تصمیم‌گیری در مورد آنها نیز در حداقل زمان ممکن امکانپذیر خواهد شد.
گام بعدی رعایت حدود و وظایف شوراهاى اسلامى از سوی اعضاست. اعضاء شوراها وظیفه دارند حدود و اختیارات قانونی خود را به درستى بشناسند و بر تحقق آن همت گمارند.
چشم پوش از حدود اختیارات قانونی موجب تضییع حقوق مردم و خروج از این حدود، هرج و مرج و فساد مالی و اداری را به دنبال خواهد داشت.
توجه به واقعیت‌های موجود و آگاهی از امکانات، محدودیت‌ها و اولویت‌ها، از شروط یک برنامه‌ریزی مفید است. طبیعی است که با چنین نگرشی، توزیع اعتبارات و امکانات با دقت و حساسیت بیشتری مورد بررسی و تصویب قرار می‌گیرد.
اجتناب از دادن وعده‌های غیر ممکن و دخالت نکردن در امور اجرایی از دیگر دستاوردهای این نوع نگاه به مسائل خواهد بود و می‌تواند به تصمیم‌گیری صحیح شورا بیانجامد.
انتخاب شهرداری مدیر و مدبر و نظارت مستمر بر حسن انجام امور از سوی او و سایر مسئولان و دست‌اندرکاران شهرداری، از مهم‌ترین وظایف شوراهای اسلامی و در واقع نمود عینی موفقیت شورای اسلامی شهر تلقی می‌شود.
بدیهی است در انتخاب شهردار و دیگر مسئولان ارشد شهرداری باید صلاحیت‌هایی مانند امانتدارى، تدین و توانایى اجرایى مورد توجه جدی قرار گیرد تا انتخابی صحیح صورت گیرد.
شوراهاى اسلامی باید به مختصات “شهر اسلامى” به خصوص از جنبه معمارى و شهرسازى توجه کنند و خدمات شهرى نیز در راستای تحقق این امر ریل‌گذاری شوند.
در شهر اسلامى، عدالت در تقسیم خدمات شهرى، تأمین آرامش روحى و امنیت معنوى، ظهور و اعتلاى مظاهر اسلامى و انقلابى، عمران و آبادى و زیبایى، حفظ طبیعت و صفاى طبیعى، همه با هم باید مورد توجه قرار گیرد.
یکی دیگر از پیش نیازهای موفقیت شوراهای اسلامی، حمایت مسئولان دولتى از آنان است. دستگاه‌های اجرایی کشور باید شوراها را مشاور و امین خود بدانند و تا سر حد امکان به آنها کمک کنند تا این نهاد مردمی بتواند به وظایف خطیر خود عمل کند، البته نباید از نقش اساسی حمایت‌های مردمی از شوراها نیز غفلت شود.
نقش شورای شهر در بهبود مدیریت شهری :
مدیریت شهری یکی از مسائل نوین علوم سیاسی و مدیریت در چهارچوب مفاهیمی نظیر تمرکززدایی و حکومت‌های محلی است. هر چند از زمان پیدایش دموکراسی‌های غربی بحث تمرکززدایی و محلی گرایی به نوعی مطرح بوده است اما در کشور ما مسئله تمرکززدایی و مدیریت شهری مفهوم نوینی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و مطرح شدن شوراها در ذیل اصل هفتم قانون اساسی وارد گفتمان سیاسی و اجتماعی جامعه ایران شد. بنیانگذاران قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با توجه به وسعت و پراکندگی جمهوری اسلامی ایران، از همان ابتدا اصل شوراهای شهر و روستا را به مثابه یکی از اصول جمهوری اسلامی در ذیل فصل هفتم قانون اساسی آورده تا با مشارکت دادن مردم مؤمن و متدین در اداره امور مربوط به خودشان، زمینه رشد و شکوفایی شهرها را فراهم آورند اما متأسفانه در طول ۳۴ سالی که از عمر با برکت جمهوری اسلامی می‌گذرد از ظرفیت‌های قانون اساسی و شوراهای شهر به خوبی استفاده نشده و تصور عمومی، نقش شوراهای شهر را تا حد یک ناظر شهرداری پایین آورده است. تصور عمومی و باور غلطی که از مسئله مدیریت شهری در ایران وجود دارد آن را محدود به مدیریت شهرداری نموده است در حالی که مسئله مدیریت شهری مسئله‌ای فراتر از امور شهرداری و شامل کلیه مسائل مربوط به یک شهر اعم از گسترش کالبدی، توسعه فضای سبز، امکانات رفاهی و تفریحی و سایر موارد مربوط به یک شهر می شود؛ هرچند که عملکرد شوراهای شهری در چند سال گذشته بر این تصور غلط دامن زده است.

با توجه به رشد بی رویه شهرها و شهرنشینی به خصوص در کشورهایی که از مقوله توسعه نامتوازن و عدم تقسیم منابع و امکانات رنج می‌برند و کشور به چند شهر محدود توسعه‌یافته و انبوه شهرهای توسعه‌نیافته تقسیم می‌شوند مبحث مدیریت شهری به منظور جلوگیری از تراکم انبوه مشکلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی و افزایش میزان توسعه و پویایی اقتصادی و اجتماعی از مباحث اساسی است که عدم توجه به آن ممکن است موجبات نارضایتی‌های اجتماعی، اقتصادی و چه بسا سیاسی را فراهم آورد. در جامعه کنونی ما مدیران شهری باید بکوشند تا:
۱ – زیرساخت‌های اساسی برای عملکرد کارآمد شهرها را با عنایت خاص به نقاط کناری و حاشیه شهرها فراهم آورند.
۲ – به منظور توسعه منابع انسانی، افزایش بهره‌وری و بهبود استانداردهای زندگی شهری خدمات لازم را فراهم نمایند.
۳ – در جهت زیباسازی شهر، بر حاشیه و حاشیه نشینی شهر در ابعاد مختلف توجه ویژه داشته باشند.
۵ – عملکرد شوراهای شهرها و به‌خصوص در کلان شهرها محدود به نظارت بر شهرداری و انجام پروژه‌های عمرانی نباشد.
۶ – شورا دارای یک برنامه استراتژیک و با چشم‌انداز تعریف‌شده و با برنامه کاری اولویت‌دار به منظور دستیابی به توسعه پایدار بوده باشد.
۷ – در فراخور اهداف و وظایف شورا، به مسایل و مشکلات مردم توجه شود.

شوراهای اسلامی روستاها و دهیاران محترم بایستی درجهت رشد و توسعه روستایی اقدامات عملی و کاربردی را در تحقق موارد ذیل متجلی سازند:
۱- بسترسازی مشارکت اجتماعی و اعتماد متقابل مردم و شوراها و دهیاریها در راستای تحقق فعالیت‌ها:
توسعه روستایی بیش از هر چیزی در گرو توسعه منابع انسانی از طریق مشارکت و اعتماد اجتماعی است. به عبارت دیگر توسعه منابع انسانی در توسعه مشارکت آحاد مردم از هر قشری عامل کلیدی و پیش‌شرط ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار روستایی است. در دنیای امروز مشارکت مردمی یکی از راه‌های رسیدن به پیشرفت و توسعه است. رهیافت‌های مشارکتی همه مردم محلی را برای داشتن نقش مؤثر در سرنوشتشان آماده می‌کند و آن‌ها را قادر می‌سازد تا در فرآیندهای توسعه و حفاظت مشارکت نمایند. همکاری و تعاون در سطح مدیریت محلی منافع بسیاری دارد از جمله: افزایش ظرفیت تصمیم‌گیری محلی، حفظ هویت محلی، افزایش دسترسی به منابع بیرونی، صرفه‌جویی‌های تولید، بهره‌وری و سودمندی بیشتر، نگهداری منابع اقتصادی و گسترده‌تر شدن اثرات سیاسی از طریق قدرت‌دهی به افراد.

۲- جذب اعتبارات عمرانی: یکی از راه‌های توسعه هر روستایی ساخت مدارس، بیمارستان‌ها، مجموعه‌های ورزشی، بانک‌ها و… می‌باشد. یکی از وظایف شوراها و دهیاری‌ها که می‌تواند منجر به توسعه روستایی و بهبود زندگی مردم گردد جذب اعتبارات عمرانی می‌باشد.

۳- هماهنگی و تعامل لازم در جهت توجه ویژه به وضعیت بهداشتی و درمانی مردم روستایی: با توجه به اهمیت و جایگاه بهداشت در زندگی امروزه و خطراتی که روستاییان را به واسطه سبک زندگی خاص آنان تهدید می‌کند، ارائه آموزش های لازم بهداشتی و تأسیس مراکز درمانی مناسب از جمله خواسته‌های مردم روستاست که توسط شوراها و دهیاری‌ها قابل پی‌گیری می‌باشد. علاوه بر آن دفن زباله و نیز مسائلی از قبیل سامان‌دهی گورستان و احداث غسالخانه بهداشتی از ضروریات توسعه روستایی می‌باشد.

۴- استفاده از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در روستاها: در این زمینه به‌خصوص می‌توان به وجود امام‌زاده‌ها و مناطق طبیعی و جاذبه‌های خاصی که وجود دارد اشاره کرد. موارد فوق، لزوم سرمایه‌گذاری ویژه‌ای را در ابعاد مختلف آن می‌طلبد چرا که برخی روستاها به‌دلیل شرایط خاصی که دارند بیش از دیگر روستاها مستعد رشد و توسعه می‌باشند.

۵- تهیه و اجرای طرح هادی روستایی: به‌خصوص تعریض معابر، جدول‌کشی حاشیه خیابان، دفع سیلاب و جمع‌آوری آب‌های سطحی و احداث پل جهت عبور و مرور، روشنایی معابر، تجهیز روستا به ساختمان و وسایل آتش‌نشانی و… از جمله وظایف اصلی شوراها و دهیاری‌ها در روستاها محسوب می‌شود که از عوامل زمینه‌ساز توسعه روستاهاست.

۶- توسعه گردشگری روستایی: صنعت گردشگری به عنوان گسترده‌ترین و متنوع‌ترین صنعت در دنیا محسوب می‌شود. که می‌تواند منبع اصلی اشتغال و درآمد و توسعه روستایی باشد. ایجاد مهمان‌خانه، استراحتگاه و تفریگاه‌های لازم در مناطق روستایی به توسعه گردشگری کمک شایانی می‌نماید. ورود گردشگران به مناطق روستایی علاوه بر ایجاد درآمد برای مردم ساکن در منطقه موجب ایجاد فرصت‌های شغلی و بهبود سطح زندگی مردم می‌گردد.

۷- توجه ویژه به مسکن روستایی: با توجه به این‌که مسکن نامناسب مستعد آسیب‌های مالی و جانی و حتی اخلاقی می‌باشد، لذا توجه ویژه به مساله ساخت‌وسازدر مناطق روستایی به امر توسعه کمک می‌نماید. در این راستا پیگیری وام مسکن روستایی می‌تواند موجب تسریع در ساخت مسکن روستایی گردد.

۸- توانمندسازی زنان و توجه ویژه به نیازها و استعداد آن‌ها: توانمندسازی زنان روستایی مهم‌ترین عامل توسعه به شمار می‌آیند. در این بین زنان نیمی از منابع انسانی هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند. بنابراین برنامه‌ریزی اصولی برای آن‌ها باید از بنیادهای مهم هر جامعه‌ای باشد. به‌ویژه اینکه در نظر گرفتن این جمعیت چه به‌عنوان تولیدکننده، چه به‌عنوان خدمت‌رسان و چه به‌عنوان مصرف‌کننده، در تعادل و توازن توسعه نقشی اساسی دارد. زنان باید امکان پرورش و رشد خلاقیت‌های خود را داشته باشند. چرا که هرچه زنان توانمندتر باشند نقش مهم‌تری در فرآیند توسعه روستایی خواهند داشت. لذا توجه به بحث آموزش از جمله مباحث مهم در ارتباط با زنان محسوب می‌شود. به طور کلی توانمندسازی زنان شامل سه شاخص اصلی از نظر اقتصادی تولیدی، از نظر سیاسی مشارکت‌کننده و از نظر اجتماعی فعال می‌باشد.

۹ – ترویج و توسعه فرهنگ اسلامی: جوامع گوناگون انسانی دارای فرهنگ‌های متفاوتی هستند و فرهنگ شخصی هر فرد می‌تواند متمایز از دیگران باشد. در زمان حاضر، فرهنگ نقش تعیین‌کننده‌ای در زندگی همگان دارد و لازم است که برای حفظ دستاوردهای فرهنگی و به ویژه میراث تاریخی و نیازهای فرهنگی شهروندان تلاش شود. اگرچه مسئولیت امور فرهنگی عموماً بر عهده‌ی دولت‌هاست؛ اما تنوع و پیچیدگی فرهنگ و تفاوت‌های ظریف اقلیمی، زبانی، مذهبی و قومی موجب ایجاد خرده‌فرهنگ‌های متعدد در کنار فرهنگ عمومی هر جامعه می‌شود. از همین رو ضروری است که علاوه بر دولت‌ها تمامی نهادها و سازمان‌هایی که هم در عرصه‌ی امور عمومی جامعه فعالیت می‌کنند، فرهنگ و مدیریت فرهنگی را مدنظر قرار دهند. ازجمله نهادهای مهم در این عرصه، مدیریت‌های محلی هستند که در کشور ما در سطح شهرها با عنوان شهرداری و شورای شهر، و در سطح روستا با عنوان دهیاری و شورای روستا شناخته می‌شوند. شورا نهاد سیاست‌گذار شهر است و وظیفه دارد سیاست‌ها و برنامه‌های مربوط به اداره‌ی شهر را تدوین کند و آن‌ها را برای اجرا در اختیار شهرداری قرار دهد. پس در مقابل دسیسه‌ها و تهاجم فرهنگی دشمنان، داشتن برنامه عملیاتی ترویج و توسعه فرهنگ و معارف اسلامی، برنامه‌ریزی منطقی و اصولی در جهت ارتقای آگاهی‌ها و ایجاد باور در اعتقادات، آگاه‌سازی جامعه‌ی هدف، از اهداف دشمن در اولویت کاری شوراها و دهیاران محترم باشد موارد ذیل می‌تواند از مصادیق محورها باشد:
۱ – بررسی و شناخت کمبودها، نیازها و نارسایی‌های فرهنگی؛
۲ – تهیه‌ی طرح‌ها و پیشنهادهای اصلاحی و ارائه‌ی راه‌حل‌های کاربردی در حوزه‌ی فرهنگی؛
۳ – امکان‌سنجی مشارکت مردم در انجام خدمات فرهنگی؛
۴ – اقدام در خصوص تشکیل سازمان‌های مردم‌نهاد NGO؛
۵ – ارتقاء شاخص‌های فرهنگی در روستا

یادداشت از : مهندس پوربصیرت

#ارسالی_مخاطبین

برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری چهارمحال آنلاین | خبرگزاری استان چهارمحال و بختیاری